‘Kijk elkaar aan, er valt zoveel moois te beleven!’

‘Kijk elkaar aan, er valt zoveel moois te beleven!’

De interactie tussen ouders en kinderen

Toen ik kleine kinderen had, had ik een oud Nokiaatje waar ik soms op gebeld werd. Hoe anders is dat nu iedereen met complete personal computers op straat loopt en daar vervolgens ook nog de hele dag op kijkt! Ikzelf ben niet anders, zo is het ook hoor. Maar wat ik me toch steeds afvraag, is wat zo’n klein hummeltje in een wandelwagen ervan vindt als hij opkijkt en zijn vader of moeder ziet, vastgeplakt aan zo’n beeldschermpje. Wordt er nog genoeg ge-goe-goet en ge-ga-gaat? Wordt er nog genoeg gekletst en krijgen ze nog wel genoeg taal mee?

Basiscommunicatie en taal zijn een van de belangrijkste vaardigheden (naast liefde en eten en drinken en nog heel veel andere dingen natuurlijk) die we onze kinderen mee (moeten) geven en dan maakt het nog niet eens uit welke taal dat is. Of een kind nou thuis perfect Engels of Turks of Arabisch of van mijn part Swahili hoort – dat doet er niet eens zo heel veel toe. Het gaat erom dat je kind taal hoort en dat die taal tegen hem gesproken wordt. Dat hij of zij gezien wordt. Het Nederlands wordt vervolgens wel beter op de peuterspeelzaal, het kinderdagverblijf of later de basisschool.

Binnen de kinderopvang lezen we veel voor – dat is niet alleen lekker rustgevend voor de kinderen, ze verrijken er ook nog eens hun woordenschat mee. Mijn kinderen zijn nu alweer tien en bijna veertien en willen niet meer voorgelezen worden. Maar ik heb het jarenlang voor het naar bed gaan gedaan. Het maakt niet eens zoveel uit wat je leest. Bij ons thuis moest keer op keer hetzelfde boekje voorgelezen worden. Ik zal de laatste zijn om te beweren dat ik alles goed doe en heb gedaan in mijn opvoeding, maar met die taal zit het volgens mij wel goed. De kracht zit hem in de herhaling, hoe vaker een kind een woord hoort, hoe sneller hij het oppakt.

Onze pedagogisch medewerkers werken met Video Interactie Begeleiding. Hierbij kijkt een medewerker naar communicatie tussen hem (meestal haar-) zelf en het kind. Het is prachtig om te zien hoe een kind op de groepsleiding reageert. Wanneer je met meerdere kinderen tegelijk werkt, kun je nooit oog hebben voor alle initiatieven van de kinderen. En dat geeft ook niet, wanneer je je ervan bewust bent dat jij als ouder, opvoeder (of tijdens de opvanguren de pedagogisch medewerker) ongeveer het allerbelangrijkste bent voor een kind, ben je al heel ver. Het is onze taak om alle kinderen dezelfde mate van aandacht te geven of dat in ieder geval te proberen. Wanneer we de videobeelden terugkijken tijdens de begeleiding, valt het de medewerkers soms op dat sommige kinderen iets wilden zeggen maar dat ze werden overgeslagen of niet helemaal werden begrepen. En dat is juist mooi. Want als je zelf ziet dat je iets beter of anders had moeten doen – kun je het de volgende keer beter doen!

Als opvoeder is de interactie tussen jou en je kind – de basiscommunicatie – van ontelbare waarde. Wat ziet je kind en wat houdt hem of haar bezig? Kun je daarop inspelen? Door elkaar aan te kijken valt er zoveel moois te beleven.
Van samen lachen of van een complimentje, van je ergens over verwonderen of juist lekker iets niet te willen: dat zijn de momenten waarop een kind leert, écht leert! Hij voelt zich op dat moment letterlijk gezien en dat geeft hem het zelfvertrouwen waar hij later iets aan heeft. En het mooie is: het is wederkerig. Voor je kind is het puur genieten en zelf word je er ook heel blij van. Probeer het maar eens heel bewust te doen: kijk naar je kind, zie wat hij ziet en reageer daarop.

Laat ik heel eerlijk zijn hoor, soms ben je gewoon even heel druk en is het nou eenmaal niet anders en móet je even dat appje beantwoorden. Ik weet het als geen ander: kinderen grootbrengen, het is een enorme opgave waar je soms ontzettend moe van bent. Maar hou het in je achterhoofd als je met je gezicht in je telefoon zit: hoe vaak heb je vandaag al écht contact met jouw wondertje gehad? Hoog tijd om op de uitknop op je telefoon te drukken en lekker met zijn tweetjes (of drietjes of viertjes) op de bank te gaan zitten, sámen met een gezellig boekje. Of er lekker op uit te gaan. Heel veel plezier samen!

Anke Diepstra
VVE-Coördinator peuterspeelzalen